Con nhà Đạo vào đời thời @

NDL

Nói chuyện với sinh viên Hội Thánh Truyền Giáo Cao Đài trong Thánh lễ đầu năm học tại thánh thất Trung Minh (14.00 giờ, Chủ Nhật 30-10-2005)

Cơ duyên

Tôi được mời nói chuyện với sinh viên, các bạn trẻ của Hội Thánh Truyền Giáo đề tài này, có lẽ v́ tôi đang làm cha hai đứa con, trong đó cậu cả thuộc thế hệ 8x (*), nghĩa là nay mai em nó cũng sẽ nối bước các bạn trẻ ở đây vào đời trong thời đại @.

Tôi vào đời nhằm lúc xă hội đói nghèo, khép kín trong ṿng lạc hậu. Nửa sau thập niên 70 thế kỷ trước, cuộc sống có lẽ chỉ hơn mức khổ hạnh. Khác hơn các bạn bây giờ, tôi không phải là con nhà Đạo ḍng, Đạo gốc mà xuất thân trong gia đ́nh đạo Phật.

Không rơ các bạn trẻ ngồi đây đang ôm ấp hoài băo ǵ, riêng phần tôi, thuở đang tràn trề mộng ước thanh xuân, tôi đă phải ngậm ngùi ngâm hai câu thơ của Hoài Khanh:

Thôi em hạnh phúc giă từ,

Thời hai mươi tuổi đă mù khói sương.

Em này không phải là em gái, không phải là t́nh nhân. Em chỉ là một h́nh tượng nhân cách hóa mộng ước thanh xuân.

Thế mà chính trong tuổi hai mươi mịt mù sương khói đó, tôi hạnh ngộ Đại Thừa Chơn Giáo, đọc đại nguyện của Thầy, để rồi một ḿnh ên, tôi lặng lẽ chọn cho ḿnh đạo Cao Đài, dù chưa có một thủ tục nhập môn, chưa thỉnh thánh tượng Thiên Nhăn.

Măi hai năm sau tôi mới được nhập môn ở Vĩnh Nguyên Tự, và vài năm sau nữa một lần tôi cảm khái Ơn Thầy d́u dắt:

Tạ ơn Thầy âm thầm đưa con đến

Chiếc thuyền từ giữa bể khổ đầy vơi

Thân nghiệp chướng nếu không Thầy soi lối

Con làm sao thành thật biết ơn đời

Tôi biết ơn đời năm tôi hai mươi tuổi đă tặng cho tôi một trận mù mịt khói sương, nhờ thế tôi hạnh ngộ Cao Đài.

Nhắc chuyện cũ để xác nhận rằng tôi thua các bạn ở chỗ tôi không có cơ hội vào đời thời @ mà cũng không phải xuất thân con nhà Đạo ḍng như các bạn. Trong buổi nói chuyện này, tôi thử lấy suy nghĩ của một người có đứa con thế hệ 8x và từ những mong ước cho con ḿnh, tôi chia sẻ với các bạn trẻ.

Các bạn là ai? đang ở đâu?

Các bạn không thể tự chọn một gia đ́nh để xuất thân. Nhưng các bạn đă là con nhà Đạo. Đó là cái duyên lớn. Các bạn không thể tự chọn thời đại để làm người. Nhưng các bạn đă làm người của thiên niên kỷ thứ ba, mà thời đại này là một triển vọng hứa hẹn để các bạn học tập và làm được chút ǵ đó cho Đạo, cho đất nước.

Thực trạng

Hiện nay nền Đạo đang manh mún, tŕ trệ. Xă hội vừa lắm điều bất cập vừa chẳng ít sự thái quá. Các phương tiện truyền thông đại chúng (mass media) hầu như chỉ cổ xúy cho sự vong thân, tha hóa, cám dỗ thanh niên vào một nhận thức sai lầm kiểu “Hăy cho cả thế giới biết bạn là ai” nhưng thực chất là dắt tuổi trẻ vào những giá trị ảo. Con người chạy theo tiêu dùng, mua sắm không v́ nhu cầu thiết thực mà chỉ v́ muốn phô trương. Con người đang bóc lột trái đất và nô lệ vật chất. Các giá trị chân chánh truyền thống đều bị khinh thường. Chúng tôi là cha mẹ, kinh hăi khi thấy con ḿnh vào đời trong cảnh trạng này.

Thời đại @

Nhưng ngược lại, chúng tôi mừng khi thấy các bạn đang sống ở thời đại mà Đức Lăo Tử ngày xưa mơ ước: Thánh nhân bất xuất song dũ nhi tri thiên hạ. Không ra khỏi cửa mà biết hết việc thế gian, đó là kỳ diệu của thời @. Thật vậy, ngày nay, với internet, với Google, với Unicode… các bạn đă phần nào đạt được khả năng tri thiên hạ của thánh nhân dù đang ngồi trong góc nhà nhỏ hẹp. Vậy phải biết định hướng học tập thời @ để đừng bỏ lỡ công năng kỳ diệu của nó.

Học ǵ?

Về cơ bản, phải có kỹ năng đọc hiểu thành thạo một ngoại ngữ, tối thiểu là tiếng Anh. Nó là công cụ không thể thiếu để khai thác internet, tiếp cận với xu thế toàn cầu hóa (globalization). Đây là ngơ thoát cho các bạn tự học để tự bổ túc những thiếu sót và chậm trễ của hệ thống giáo dục nhà trường. Bằng con đường này các bạn tự mở mắt cho ḿnh để tự nâng cao tri thức. Con nhà Đạo thời @ c̣n có nhiệm vụ lâu dài là phải biết hướng tư duy @ vào giáo lư Cao Đài để hiện đại hóa phong cách học hỏi, truyền bá Cao Đài ngơ hầu tránh khỏi nhược điểm theo nếp xưa cũ. Các bạn trẻ cũng cần hiểu xu thế toàn cầu hóa ở mặt tích cực để tư duy thêm về triển vọng của Tam Kỳ Phổ Độ.

Chọn nghề

Phải biết chọn nghề ǵ không trái đạo. Chẳng hạn, đă là con nhà Đạo th́ đừng làm bác sĩ phá thai, đừng kinh doanh ḷ mổ gia súc, gia cầm, cũng đừng mở quán nhậu, v.v… Ra đời năm 1926, trong Tân Luật Cao Đài, nơi phần Thế Luật (điều thứ hai mươi) đă quy định: “Kể từ ngày ban hành luật này, người bổn đạo chẳng nên chuyên nghề ǵ làm cho sát sanh, hại vật; chẳng được làm nghề ǵ mà tồi phong bại tục; chẳng được soạn hay là ấn hành những truyện phong t́nh, huê nguyệt, không đặng buôn bán các thứ rượu mạnh và á phiện là vật độc làm cho giảm chất con người.”

Sẽ có nghề giúp các bạn dễ dàng kiếm ra rất nhiều tiền, nhưng bạn sẽ không c̣n là con nhà Đạo! Sẽ có nghề khiến bạn vẻ vang trên trường đời danh lợi, nhưng bạn không phụng sự được chút ǵ cho Đạo. Hăy biết chọn nghề ǵ để sống được đàng hoàng, có nhân cách và c̣n điều kiện thời gian, tim óc để hành đạo.

Tóm lại, chọn nghề ǵ để đừng hối tiếc khi nhớ câu kinh Thánh mà thánh Françoise Xaviê hay nhắc nhở: Dầu cho được cả thế gian này mà đánh mất linh hồn ḿnh th́ cũng chẳng ích ǵ!

Hôn nhân

Chẳng biết trong các bạn trẻ có ai sẽ chọn đường độc thân hành đạo như Đức Bảo Pháp Thanh Long của Hội Thánh Truyền Giáo? Ở đây ta nói chuyện theo lẽ thường, tức là các bạn trẻ rồi sẽ có người yêu và kết hôn. Vấn đề đặt ra là người phối ngẫu của bạn có cùng đạo Cao Đài như bạn không.

Tân Luật Cao Đài, nơi phần Thế Luật (điều thứ sáu) đă quy định rơ: “Việc hôn là việc rất trọng đời người. Phải chọn hôn trong người đồng đạo; trừ ra khi nào người ngoài ưng thuận nhập môn th́ mới được kết làm giai ngẫu.” Thực tế cho thấy, vẫn có không ít trường hợp cha mẹ là chức sắc hay chức việc nhưng con nhà Đạo gốc lại kết hôn không theo quy định Tân Luật. Hệ quả là có khi con cái phải cải đạo, trở thành tân ṭng theo yêu cầu ràng buộc của gia đ́nh người phối ngẫu. Có khi họ tạm thỏa thuận nguyên tắc “đạo ai nấy giữ” nhưng trong nhà vẫn khó lập Thiên Bàn, khi đau yếu, từ trần không được vợ (hay chồng) chấp thuận cho làm các bí tích của Cao Đài. Thậm chí muốn ăn chay cũng không được ủng hộ. Vợ hay chồng muốn đi thánh thất tu học, hành đạo phải lén lút. Sự mâu thuẫn càng căng hơn khi hai người có con, sẽ nảy sinh tranh chấp là con cái bị buộc theo đạo của cha hay đạo của mẹ. Trong hoàn cảnh ấy, gia đ́nh luôn xào xáo v́ nội chiến tín ngưỡng.

Đây là vấn đề nhạy cảm vô cùng. Tại thánh tịnh Ngọc Minh Đài, ngày 15-01 Kỷ Dậu (thứ Hai 03-3-1969), Đức Giáo Tông Đại Đạo Thái Bạch Kim Tinh dạy như sau: “Phần nhiều gia đ́nh Thiên phong chức sắc, chức việc, đến hàng đạo hữu, cha mẹ có đạo Cao Đài, con cái lại đi đạo khác, rồi trở về chống đối lại đường lối hành đạo của mẹ cha. Vẫn biết đạo nào cũng quư, cứu cánh cùng rốt cũng như nhau; điểm đề cập nơi đây là khía cạnh giáo dục của phận làm cha mẹ.”

Thế nên, trừ trường hợp những ai có đại chí hiến dâng trở thành giáo sĩ, khi c̣n trẻ các bạn cần chuẩn bị hôn nhân với người đồng đạo Cao Đài. Sinh hoạt thanh niên trong môi trường đồng đạo là điều kiện tốt nhất để quen biết và t́m hiểu nhau. Cha mẹ hai bên lại cùng chung họ đạo, t́nh đồng đạo khăng khít mà trở thành t́nh sui gia ḥa hảo nữa th́ rất hay. Cha Cao Đài, mẹ Cao Đài, nuôi dạy con cái trở thành tương lai kế truyền Cao Đài. Con đường thế đạo gẫm ra cũng cần thiết để nối tiếp những “Cao Đài tử”, phải thế không các bạn?

Khi mùa thu tới

C̣n khoảng ba thập niên nữa các bạn trẻ đang ngồi đây sẽ bước vào cái tuổi “tri thiên”, cũng là tuổi “gió heo may đă về”, tuổi “vào thu”.

Ngày xưa, khi nh́n lại đời ḿnh lúc tuổi sang thu, nhà thơ Vũ Hoàng Chương ngậm ngùi than:

Xuân đời chưa hưởng kịp,

Mây mùa thu đă sang…

Tôi tin rằng các bạn trẻ là con nhà Đạo, có nền nếp đạo đức của gia đ́nh, các bạn c̣n được Hội Thánh Truyền Giáo chăm lo cho đời sống và hướng dẫn tinh thần. Với những điều ấy, chắc chắn các bạn vào đời không phải chỉ để hưởng thụ riêng. Cho nên các bạn sẽ không thèm tiếc rẻ là xuân đời chưa hưởng kịp.

Người ta nói thanh niên là tương lai của đất nước. Các bạn c̣n hơn thế, v́ các bạn c̣n là tương lai của Hội Thánh Truyền Giáo, tương lai của Cao Đài. Nói cách khác, các bạn là con nhà Đạo, th́ cha mẹ, ông bà các bạn, Hội Thánh Truyền Giáo của các bạn luôn kỳ vọng các bạn sẽ nối tiếp đạo nghiệp ông cha.

Các bạn thành tài, sẽ vào đời, và nên biết định hướng từ bây giờ để sẽ làm được chút ǵ đó cho Hội Thánh, cho Cao Đài trong khả năng và chí nguyện của các bạn.

Đến chừng tuổi các bạn sang thu, mong sao đừng có ai phải ngậm ngùi than rằng:

Đạo nghiệp c̣n tay trắng,

Mây mùa thu đă sang!

Đó cũng là lời chúc lành tôi gởi chào các bạn.

NDL

(*) Thế hệ 8x tức là các bạn trẻ sinh từ năm 1980 tới 1989. (BBT)