ĐỜI VUI HAY BUỒN?

(Đức V-DANH TIN TRƯỞNG)

TA khng nghĩ kỹ th khng biết l sinh ra rất buồn. Ta khng nghĩ cho cng, th khng biết l sinh ra rất vui.

Buồn l sao?

TA m chưa c Ta, th lc ấy Ta khng phải l Ta. Ta m đ mất Ta, th lc ấy cũng khng phải l Ta. Vậy by giờ Ta m đ c Ta, th cũng l tạm c, th Đời cũng l tạm c; Đời tạm c, th những việc ở Đời cũng l tạm c. No cng danh, giu sang lm cho người m mệt; no đi rch, khốn hn lm cho người ta lo nghĩ; no nắng mưa, nng nực, rt bức lm cho người khổ sở m khng buồn rầu; no yếu đau, bệnh nọ, tật kia lm cho người đau đớn m phiền no. Ai đu chẳng sống? m sống h khng chết? Lại sanh ra chết trước, chết sau: cha bỏ con, con bỏ cha; vợ la chồng, chồng la vợ.

Vừa đặng ăn ở vui vầy, m bổng cht phải ha ra người chn suối: khc khc, ku ku, thương thương, xt xt, biết bao những cảnh ưu sầu? Người ở đời rằng ở đu chẳng chỗ ở, xui chi ra biệt, lc ly? Em vắng anh, anh vắng em; bạn vắng bậu, bậu vắng bạn; vừa hm qua cn ngồi chuyện vn, m ngy nay cch biệt Bắc, Nam, nhớ nhớ, thương thương, mong mong, tưởng tưởng, biết bao l nỗi đắng cay! Lc chưa c Ta, th tnh đu, nghĩa đu, ơn đu? C chi m sanh buồn bực? Lc đ c Ta, th khi lo, khi nghĩ, lc nghiệm, lc suy, biết bao nỗi bực mnh với Ta? Ka lc hiu hiu gi thổi, văng vẳng canh khuya, tro trn tường đỗ, trng về ruộng xa, thấy lc đc một vi nắm đất, phất phơ mấy bụi cỏ xanh, m trong ấy chẳng biết bao cng danh, người khn, kẻ đại, đứa dốt, người anh hng, cha cha, con con, chồng chồng, vợ vợ, kẻ lc trước c người ln xe xuống ngựa, c người ra trống vo chung, c người cửa nh khổ sở, c người đi cc giu sang, m nay ngựa xe no thấy, chỉ bn mồ một vi con ve ku thảm cho người, chung trống đu hay, chỉ ngoi nội dế ku rỉ rả. Đi cc ngy xưa, vi cồn đất ấy, cửa nh khi trước, mấy đm cỏ non; cha cha con con, mồ Nam, mồ Bắc; chồng chồng vợ vợ, đống trước, đống sau. Người trước Ta cn thấy thế, người sau Ta h chẳng thấy thế? M thấy Ta ra sao? Ta thấy thế m buồn, người trước, người sau h chẳng thấy thế m buồn v Ta sao? Thương thay quang m bng cửa, ngy thng thoi đưa. Đời người pht chốc được mấy sớm trưa? Lc Ta chưa sanh th Ta khng c, đ c rồi c lại đi đu? Ta sanh như thế chẳng biết buồn sao?

Vui v sao?

V lc chưa sanh, Ta khng phải Ta, lc đ qua đời, Ta cũng chẳng phải l Ta. M ở trong nh c cha mẹ chị em, chồng vợ con chu. Để lc cn b c người nui nấng, lc yếu đau c kẻ thuốc thang, lc cng việc c tay phụ trợ, lc tuổi gi c kẻ lo toan; trong x hội c họ c hng, nước c xm giềng; để Ta ăn, c người cy cấy; để Ta mặc c người ươm tơ. Cũng may sao trn trời c trăng c gi mt, c cy cao để lm cảnh cho Ta tiu dao ngy thng, dưới đất th c nước c sng, c suối ngọt, c khe trong để cho Ta thung dung trưa sớm. Ka một cảnh l nhnh rặm lục, điểm trong mấy cnh hoa hồng, nay mai thưởng cũng đủ vui lng. Ka một tiếng chim ku v một hng nhạn lượn, sớm ngắm trưa nhn cũng chẳng bao giờ nhm chn. Trời đất cn di, non sng chẳng hẹp, hằng h cảnh th, tnh vui, v số nơi ưa, đẹp. Người sanh ở đời, việc no l việc chẳng buồn? Việc no l việc chẳng vui? Chỉ c người ta, việc buồn khng buồn, lại buồn những việc chẳng nn buồn; việc vui chẳng vui, m lại vui về việc chẳng đng vui. Cho hay nỗi buồn ai đu c muốn, song dưới trần mấy mặt đ khổ chưa lại vui ai chẳng chuộng, song no c mấy mặt được vui hoi?

V-DANH TIN TRƯỞNG